blog image

مشاوره پیش از ازدواج

کلمات کلیدی :

نکات مهم در مشاوره پیش از ازدواج مراجعانی که طلاق گرفته یا همسرشان را از دست داده اند

هفته قبل به این مطلب اشاره شد که مشاوره های پیش از ازدواج افرادی که طلاق یا فوت همسر را تجربه کرده اند با مشاوره های پیش از ازدواج معمول شباهتها و تفاوتهایی دارد. در همین راستا به شباهتهای موجود در میان این دو دسته از مراجعان پیش از ازدواج پرداخته شد. این هفته به بیان تفاوتهایی می پردازیم که در مشاوره این گروه از مراجعان با مراجعانی که اولین بار ازدواج را تجربه می کنند، وجود دارد:

 

ساختار  جلسات مشترک اولیه

همانطور که هفته گذشته مطرح شد، مراحل جلسه مشاوره پیش از ازدواج در بین این دو دسته از مراجعان مشترک بوده و شامل مراحل زیر می باشد:

  • مرحله جلسات مشترک اولیه
  • مرحله جلسات فردی
  • مرحله جسات مشترک جمع بندی

در جلسات مشترک اولیه برای کاندیدهایی که اولین بار است که تصمیم به ازدواج گرفته اند، در کنار موارد دیگر، به بررسی نحوه و میزان اطلاع خانواده ها از تصمیم ازدواج، موافقت یا مخالفت آنها پرداخته می شود.

خانواده در مورد کاندیدهایی که طلاق را تجربه نموده و یا همسر سابقشان را از دست داده اند، محدود به والدین  خواهران و برادران نمی شود. فرزندانی که حاصل ازدواج قبلی هستند اعضای اصلی خانواده بوده و میزان اطلاع، موافقت یا مخالفت شان با این ازدواج از اهمیت به سزایی برخوردار است.  

در برخی موارد فرزندان کاندیدی که از همسر سابقش طلاق گرفته و یا همسرش را از دست داده است، با خود او زندگی نمی کنند. در این موارد لازم است میزان گشودگی و پذیرش کاندید دیگر در مورد آمدن احتمالی فرزندان نزد والد خود بررسی گردد.

یکی دیگر از مواردی که در این زمینه لازم به بررسی و دقت نظر دارد، نحوه والدگری است که کاندیدهای ازدواج برای فرزندی که حاصل ازدواج آنها نیست در نظر گرفته اند. در این شرایط لازم است والد فرزند در مواردی که نیاز به توصیه، تذکر و یا تربیت هست  اقدام نموده و فرزندش را راهنمایی نماید. دخالت کاندید ازدواج فرد که بعدها برای فرزند حکم مادر/ پدر خوانده را پیدا خواهد کرد، می تواند تعامل فرزند با او را دچار چالش و تنش نماید.

از جمله موارد دیگری که نیاز به بررسی جدی دارد، هدف کاندید ازدواجی که طلاق یا فوت همسر را تجربه کرده از ازدواج فعلی است. گرچه این موضوع در جلسات فردی با جزئیات بیشتری می تواند مورد بررسی قرار گیرد اما کلیت هدف هر دو فرد در جلسه مشترک مورد بررسی قرار می گیرد.

ساختار جلسات فردی

در جلسات فردی مراجعان خاص ( طلاق یا فوت همسر را تجربه کرده اند)، علاوه بر مواردی که در مورد مراجعان عادی مورد بررسی قرار می گیرد، نیاز است به موضوعاتی مانند: شرایط زندگی مشترک قبلی، طول مدت تاهل، فرزندآوری در آن ازدواج، نوع مشکلات زوجی و شیوه مواجهه با آنها، دلیل و نحوه طلاق، طول مدتی که از طلاق یا فوت همسر می گذرد، فاصله زمانی میان طلاق یا فوت همسر با آشنایی کاندید ازدواج، جراحتهای روانی ناشی از زندگی مشترک قبلی، تصویر شریک زندگی قبلی در ذهن فرد و اتمام یا عدم اتمام سوگ پس از طلاق یا فوت پرداخته شود.

نقش سایه زندگی مشترک قبلی در زندگی جدید

 زمانی که یک نفر به رابطه زوجی وارد می شود، دنیای درونی، نقاط قوت، نقاط ضعف و جراحتهای روانی خویش را  با خود به رابطه می برد. نحوه تعامل با همسر سابق، شیوه حل مشکلات زوجی در رابطه قبلی و جراحتهای عاطفی ایجاد شده در آن زندگی مشترک، همه مواردی هستند که با ورود فرد به رابطه جدید با او وارد رابطه می شوند. هرچقدر فرد به این موارد ناآگاه تر بوده و برای جراحتهای ایجاد شده اقدام موثری انجام نداده باشد، احتمال آنکه ازدواج حال حاضر از این نقطه آسیب پذیر باشد بیشتر می شود. وقتی کاندیدی که طلاق را تجربه کرده است سهم خویش را در نافرجامی ازدواج قبلی نادیده می گیرد، این احتمال وجود دارد که همان اشتباهات را در زندگی مشترک جدید نیز تکرار نماید.

گاهی ازدواج به قصد لجبازی و ادامه جنگ قدرت با همسر سابق انجام می شود. این رفتار در افرادی که از پختگی روانی لازم برای ورود به زندگی زوجی برخوردار نیستند دیده می شود. علاوه بر آنکه ناپختگی روانی عامل تهدید ازدواج محسوب می شود، فعال بودن تصویر شریک زندگی قبلی در ذهن فرد می تواند ازدواج حال حاضر را با چالشهای جدی مواجه نماید. عشق و نفرت دو  روی یک سکه هستند و نشان می دهند همسر سابق همچنان در روان این فرد منشا اثر است.  در واقع، فرد مذکور کاندید ازدواج حال حاضر را به صورت واقعی و اصیل انتخاب نکرده است بلکه انتخاب او واکنشی در مقابل همسر سابقش بوده است. پس از ازدواج زمانی که لازمست این فرد با همسر جدیدش زندگی مشترک را آغاز نماید، متوجه مواردی می شود که در انتخاب این فرد به آنها توجه نکرده بود. این موارد می توانند باعث ایجاد چالشهایی در زندگی مشترک جدید گردند.

افرادی که طلاق را تجربه کرده و یا از زندگی مشترک قبلی خود رضایت نداشته و همسرشان را از دست داده اند، در اثر جراحتهای عاطفی ایجاد شده در زندگی مشترک قبلی به سرعت جذب افرادی می شوند که ویژگی هایی کاملا مغایر با همسر سابق آنها داشته باشد. این سوگیری در انتخاب باعث می شود همه ویژگی های کاندید ازدواج به دقت مورد بررسی قرار نگیرد. از سوی دیگر داشتن ویژگی کاملا مغایر با یک ویژگی آزاردهنده به معنای خوشایند بودن آن ویژگی نیست. بعنوان مثال فردی که همسر سابقش بیش از حد اهل مهمانی و تعاملات اجتماعی بوده ممکن است جذب فردی شود که بیش از حد منزوی و درون گراست. این ویژگی گرچه در ابتدا برای فردی که از برون گرایی همسر سابقش آسیب دیده است، جذاب می نماید اما به مرور به مشکل جدی در زندگی زوجی جدید تبدیل می شود.

افرادی که همسر خویش را از دست داده و یا طلاق بدون رضایت آنها اتفاق افتاده، ممکن است همچنان شیفته همسر سابق خود باشند. این شیفتگی باعث می شود تمامی ویژگی های کاندید حال حاضر را با مقیاس ویژگی های همسر سابقشان بسنجند. این امر نیز مانع انتخاب صحیح در ازدواج می شود.

موضوع دیگری که نیاز است در جلسات فردی مورد بررسی قرار گیرد، نقش والدین در ازدواج ناکام قبلی است. برخی از افراد که ازدواج قبلی و ناکام آنها با رضایت، انتخاب یا اصرار خانواده انجام شده است، با هر گونه دخالت دادن خانواده در ازدواج جدید مخالفت می نمایند. این امر می تواند زمینه های ایجاد اختلاف و مشکلات زندگی زوجی را در ازدواج جدید فراهم سازد.

برگرفته از دوره های سوپرویژنی زوج درمانی کلینیک تخصصی زوج و خانواده پویش

مدرس: دکتر زهره سپهری شاملو

دانشیار دانشگاه فردوسی مشهد

نویسنده: فائقه رزاقی

مسئول دپارتمان آموزش کلینیک تخصصی زوج و خانواده پویش