blog image

زوج درمانی

کلمات کلیدی :

چالش های صمیمیت

روابط صمیمانه، نیاز روانشناختی بنیادینی را در انسان ها ارضا می کنند. فقدان صمیمیت منجر به وضعیتی از نیازمندی روانی می شود که معادل تنهایی است. بیشتر افراد علی رغم ناخشنودی ها و آزردگی های ناشی از روابط صمیمانه و نزدیک اما همچنان مایلند در این روابط باقی بمانند.

پاداش ها و خطرهای ذاتی روابط صمیمانه می تواند در قالب سه چالش اساسی، دسته بندی شود. چالشهای صمیمیت ناشی از تعارض میان دو انگیزه یا دو ارزش مرتبط با حوزه روابط نزدیک و صمیمانه هستند که می توانند درون یک فرد باشند یا به شکل تعارضها هایی بین همسران در آیند. تعارض میان دو انگیزه یا ارزش بدان معناست که فرد نمی تواند هر دو را در یک زمان و به یک اندازه داشته باشد. بدیهی است زمانی که یک ارزش یا انگیزه را انتخاب می کند همزمان از انگیزه یا ارزش دیگر خویش صرف نظر نموده است.

چالشهای صمیمت در رابطه همسران را زمانی بهتر می توان درک کرد که آن را بخشی از رابطه در نظر بگیریم که هم ارضا کننده و پاداش دهنده است و هم اضطراب زا. همسران می توانند به این چالشها به شیوه ای سازگارانه و کارآمد پاسخ دهند. در این صورت رابطه زوجی رضایت بخش میان آنان تقویت خواهد شد. اما در بسیاری از موارد، مراجعان به زوج درمانگرها همسرانی هستند که از روشهای ناکارآمدی برای حل و فصل چالشهای صمیمت استفاده می کنند. این روشها می تواند رابطه زوجی را مختل نمایند.

چالش 1: خشنودی در مقابل محافظت از آسیب

صمیمت نیازهای همسران را برآورده کرده و پاداش های مهمی را عرضه می کند اما همزمان همسران را نسبت به رنجش و فقدان نیز آسیب پذیر می نماید. دسترسی صمیمانه به دیگری و متعاقب آن دانش درباره خویستن او، لذت و راحتی می آفریند و تنهایی و جودی انسان را تسکین می دهد. اما چالش برانگیز نیز هست.

یکی از چالشها، برقراری تعادل میان پاداشهای صمیمت و نیاز به اجتناب از آسیب پذیر بودن بیش از حد است. چالش برقراری تعادل میان پاداش صمیمت و اجتناب از آسیب پذیری، اساسی ترین چالش صمیمت است. در یک رابطه صمیمانه نیازهای دلبستگی همسران ارضا می شود اما از سوی دیگر هیچ کدام از همسران، کامل، بدون نقص یا نامیرا نیستند و این امر می تواند همسر فرد را آسیب پذیر نماید.

زمانی که همسران درونیات خود را با دیگری به اشتراک می گذارند، احساس نزدیکی، صمیمت و راحتی را تجربه می نمایند. این امر مشوق خوبی برای تکرار رفتارهای صمیمانه بوده و می تواند پاداش صمیمت تلقی گردد.

از سوی دیگر همسران را در معرض این خطر نیز قرار می دهد که از طرف همسر خود مورد انتقاد، حمله یا تحقیر قرار گیرند. انتقاد از همسر می تواند تحت پوشش بیان حقیقتی انجام شوند که بی رحمانه ابراز شده است و تاثیر بسیار مخربی بر عزت نفس همسر می گذارد.

علاوه بر این زمانی که همسران از درونیات یا نقاط ضعف خود با یکدیگر گفتگو می کنند مانند آن است که بلند بلند فکر می کنند. بیان نقاط ضعف خود به دیگری، باعث می شود خود فرد نیز نگاهی دقیق تر به خود بیندازد و این امکان وجود دارد که خود را قضاوت کرده یا دچار شرم نماید.

سومین خطری که در پس لذت صمیمت و راز گشایی صمیمانه وجود دارد، ترک شدن است. این امکان وجود دارد که همسری پس از شنیدن و مواجه شدن با خود واقعی همسرش مایل نباشد، رابطه با او را ادامه دهد.

صمیمیت پاداش دیگری نیز دارد. زمانی که همسران لذت و شادیهایشان را با یکدیگر به اشتراک می گذارند، شادی و لذت بیشتری تجربه می کنند. صمیمت به رابطه شور و شوق بیشتری می بخشد. زمانی که فردی که همسرش را در لذت دست آورها و موفقیت هایش شریک می کند، از آن پیروزی لذت بیشتری می برد.

از سوی دیگر خطری نیز  در کمین این لذت نشسته است و آن این که همسر در این شادی شریک نشده و یا از دست آوردها استقبال نکند. برخی از همسران روحیه ای رقابت جو دارند. مشاهده پیشرفت همسرش نیاز به برتری و قدرتشان را تحریک کرده و به حال او غبطه می خورند. از سوی دیگر ممکن است رنجشهای گذشته باعث آزردگی و خشم هایی شده باشد. کدورت ها گاه مانع از آن می شوند که همسران در لذت ها و شادیهای یکدیگر سهیم باشند.

انتقال عشق بواسطه صمیمیت، پاداش دیگری است که در روابط صمیمانه نفهته است. صمیمیت حاوی این پیام به همسر است که به خاطر خصوصی ترین بخشهای وجودش، ترک، طرد یا نادیده گرفته نخواهد شد. این پیام عشق را ایجاد کرده و منتقل می نماید. عشق در ترکیب با صمیمیت، اشتیاق افراد را برای دوست داشتنی بودن در نگاه کسی که آنها را به طور کامل می شناسد، برآورده می کند.

اما این خطر نیز در دل این لذت نهفته است که فقدان صمیمیت یا کاهش آن، به تدریج عشق را نیز تخریب کند. به همان اندازه که صمیمیت عشق را منتقل می کند، دوره های طولانی و سرد بدون صمیمیت می تواند پیام شکست در عشق را منتقل نمایند. این امر برای همسرانی که ناگزیر باید مدتی از یکدیگر دور باشند بسیار مشهود است.

برگرفته از کتاب چالشهای صمیمیت، مفهوم بندی، ارزیابی و درمان

نوشته کارن پراگر

ترجمه فاطمه ریاحی

انتشارات ارجمند