blog image

رابطه زوجی

کلمات کلیدی :

خودآرامسازی تکنیکی ساده اما کارآمد در پیشگیری از جدل های زوجی

قسمت اول: چرا خودآرامسازی مهم است؟

زن و شوهری را در نظر بگیرید که هر دو روز کاری دشواری را گذرانده اند. پس از پشت سرگذاشتن دشواری های ترافیک به خانه می رسند. هر دو در آشپزخانه مشغول چیدن تدارک شام و در حال گفتگو هستند. زن ضمن تعریف ماجرایی که در محیط کارش اتفاق افتاده به استرسهای شغلی و شرایط خاص کاریش اشاره می کند. با بیان این مطلب، در دل انتظار همدلی و دلجویی همسرش را می کشد.

از سوی دیگر شوهر که در محیط کار مورد بازخواست رئیس قرار گرفته و به اخراج تهدید شده است، تصور می کند همسرش با بیان موقعیت حرفه ای و شغلی خود قصد تحقیر او را دارد. بنابراین رنجیده و عصبانی می شود. سکوت کرده و در خود فرو می رود. وقتی همسرش متوجه این رفتار او می شود و از او علت سکوتش را می پرسد با ناراحتی و دلخوری از بیان علت خود داری می کند. دست از چیدن میز شام می کشد و می گوید گرسنه اش نیست و می خواهد بخوابد. زن از رفتار همسرش دلخور شده و با لحنی همراه با ناراحتی از رفتار همسرش گلایه کرده و او را به بی ثباتی در رفتار و اخلاقش محکوم می کند. شوهر عصبانی شده و به اتاق می رود و در را محکم پشت سرش می کوبد.

 

شاید این داستان برای شما هم آشنا باشد. طبق تحقیقات جان گاتمن، یکی از خانواده درمانگران مطرح دنیا، از جمله عوامل پیش بینی کننده ثبات و کیفیت رابطه، فیزیولوژی زوج ها در زمان بحث در مورد یک تعارض است. زمانی که یک رابطه به مشکل برمی خورد، ضربان قلب، سطح هورمون کورتیزول درخون همسران بالا می رود. این امر موجب می شود زوج احساس کنند استرس پیش آمده فراگیر و غیر قابل مدیریت است. چنین احساسی سیستم ایمنی بدن را مختل می کند. افرادی که با استرس های مزمن ارتباطی مواجه هستند بیشتر از افرادی که بدنبال یادگیری روشهای آرام کردن یکدیگرند دچار بیماری می شوند و  بیشتر تمایل به ترک رابطه دارند.

واکنش بدن به استرس

بدن شما دارای مکانیزم هشدار عمومی است که از اجداد انسانی تان به شما ارث رسیده است . این مکانیزم بدنتان را تجهیز می کند تا بتوانید با اتفاقات ناگهانی که احتمال آسیب رساندن به شما را دارند؛ به شکل موثری خود را سازگار کنید. مکانیزم مذکور « برانگیختگی فراگیر فیزیولوژی »  نامیده می شود .

در موقعیتهایی که به صورت هیجانی یا فیزیولوژیکی احساس خطر و تهدید کنید؛ مکانیزم « برانگیختگی فراگیر فیزیولوژی » به سرعت فعال می شود. در این شرایط مغز برای « جنگ و گریز» بدن را تجهیز می کند. توجه شما به گونه ای تمرکز می یابدکه غالبا بینایی و شنوایی تونلی را تجربه می کنید. یعنی شنوایی و بینایی متمرکز به عامل استرس و فشار به صورت انتخابی عمل می کنند. تنها مسائلی را که مرتبط با موضوع فشار هستند را می شنوید یا می بینید و هرآنچه غیر از آن است را نمی توانید درک کنید. ضربان قلبتان شدت یافته، آدرنالین و فشار خون افزایش یافته و جریان خون در روده ها و کلیه ها کاهش می یابد.

چرا توجه به مکانیزم « برانگیختگی فراگیر فیزیولوژی » اهمیت دارد؟

این تغییرات فیزیولوژی فرآیند حل مسئله را دشوارتر می کند. مکانیزم «برانگیختگی فراگیر فیزیولوژیک » به شما اجازه می دهد فقط و فقط علائم خطر را ببینید و نه چیز دیگری را. بنابراین احتمال دارد که شما به صورت کلامی به همسرتان حمله کنید و یا خود را در موضع دفاع قرار دهید. در چنین حالتی تفکر خلاق، همدلی و مهارتهای ارتباط مثبت از رابطه شما رخت بر می بندند.

تعقیب و گریز، غرق شدن

زمانی که میان همسران مشکلی پیش آمده و فاصله عاطفی میان آنها ایجاد می کند؛ غالباً یکی از آنها برای برطرف کردن مشکل تلاش کرده و موضوعی را پیش می کشد تا درمورد آن مشکل گفتگویی اتفاق بیفتد و فاصله عاطفی از میان برداشته شود. اما همسرش یا نمی خواهد در مورد آن موضوع گفتگویی اتفاق بیفتد و یا اینکه عمیقا معتقد است مشکلی وجود ندارد. اگر موضوع پیش کشیده شده به شکل منفی مطرح گردد، فرد مقابل از مکالمه فرار کرده، یا به بحث خاتمه می دهد و هر گونه اطلاعاتی که شریک زندگیش بواسطه آن گفتگو در اختیارش گذاشته را پس می زند. این نوع تعامل به شکل پیش رونده ای رو به وخامت گذاشته و باعث می شود یکی از همسران و یا هر دو در مکانیزم « برانگیختگی فراگیر فیزیولوژیک» غرق شوند.

زمانی که ما به سمت فرآیند و مکانیزم مذکور  کشیده شده یا درآن غرق می شویم؛ به نظرمان می رسد شکایات همسرمان هیچ پایه و اساسی ندارد، این نگرش منفی ما را ناراحت و سردر گم می کند. از دیدگاه ما درخواستهای همسرمان غیرعملی، ناممکن و نامعقول است و ما قادر به برآورده کردن آنها نیستیم. در این حالت فقط تمایل داریم بحث تمام شود و از آن فضا دور شویم. در چنین شرایطی نمی توانیم به درستی به شریک زندگیمان گوش بدهیم همچنین به لحاظ هیجانی و جسمانی نمی توانیم به شیوه سالمی تعارض را شفاف سازی  و تجزیه و تحلیل کنیم.

 

چرا  تجربه فیزیولوژی آرام مهم و اساسی است؟

همانطور که ورزشهای هوازی مستلزم ضربان قلب ایده آل است، تعاملات بین فردی سالم نیز به ضربان قلب ایده آل نیازمند است. زمانی که در مورد یک تعارض بحث می کنید، ضربان قلب شما به حدود 100 ضربه در دقیقه ( و یا بیشتر)می رسد به این ترتیب غرق شدن در مکانیزم « برا نگیختگی فراگیر فیزیولوژی» اتفاق می افتد.

آرام کردن خود و دیگری به همسران کمک می دهد به جای آنکه رابطه شان را به منبع استرس تبدیل کنند، از رابطه پناه امنی بسازند.

در حالت ایده آل، تسکین و آرامش فیزیولوژیکی باید با حضور همسر و شنیدن صدای او مرتبط باشد. این امر    « نیاز به فرار» در موقعیتهای بحث و مواجهه با تعارض و فرو افتادن در مکانیزم « برانگیختگی فراگیر فیزیولوژی» را  وارونه می کند. برای دستیابی به این مهم، راه کارهای ساده اما کاربردی وجود دارد .

هفته های آینده به بیان راه کارهای مذکور خواهیم پرداخت