blog image

روابط بین فردی

کلمات کلیدی :

رابطه با خود، رابطه با دیگری

نیاز به ارتباط با دیگران یکی از نیازهای طبیعی بشر است. اما پاسخ به این نیاز می تواند به شکلی سالم و رشد دهنده انجام شود و می تواند به شیوه ای اتفاق بیفتد که به منشاء یا تشدید کننده مشکلات متعدد روانشناختی گردد.

زمانی می توانیم روابط سالم و رشد دهنده ای را تجربه کرده و در روابط بین فردی موفق باشیم که بتوانیم با  خود ارتباط عمیق و غنی  برقرار نماییم. خودشناسی، پذیرش و دوست داشتن خود پیش شرط و دروازه ورود به روابط بین فردی موفق است.

خودشناسی حوزه بسیار وسیعی است که در برگیرنده شناخت ویژگی ها، نقاط قوت و ضعف، علائق، باورها، ارزشها، اهداف، احساسات فردی است.

 شناخت ویژگی های فردی و نقاط قوت و ضعف به فرد کمک می دهد با افرادی طرح دوستی بریزد به ویژگی های خوشایند و نقاط قوت او نزدیک باشند همچنین به او در برطرف کردن ویژگی های ناخوشایند و نقاط ضعف کمک دهند.

شناسایی باورهای اساسی در زندگی نیز شاخصه مهمی برای دوست یابی است. زمانی که دو فرد باورها و دنیای روانی مشترکی داشته باشند، صمیمت و نزدیکی روانی بیشتری را می توانند تجربه نمایند.

ارزشها در زندگی حکم قطب نما را دارند. تا زمانی که فرد ارزشهای حاکم بر زندگی خود را نشناسد نمی داند، به کدام سمت در زندگی باید حرکت کند. ارزشهای فردی در زندگی تعیین می کنند که هر فرد با چه کسانی می تواند هم مسیر و همراه باشد.

شناخت اهداف در زندگی موضوع مهمی در بحث خودشناسی است. هدف گذاری و هدفمندی باعث ایجاد شور و شوق در زندگی می شود. نداشتن هدف عامل اصلی دلمردگی و بی انگیزگی است. هدف گذاری زمانی به شکلی موثر انجام می شود که فرد ویژگی ها و علائق خود را به درستی بشناسد. برای شناسایی علائق می توان از پرسشنامه های معتبر و علمی استفاده نمود.

شناخت احساسات و شیوه موثر مدیریت آنها از مولفه های مهم در هوش هیجانی محسوب می شوند. این بخش از خودشناسی نیز در تجربه روابط موثر نقش بسیار مهمی ایفا می کند. شناخت ویژگی ها، علائق، باورها، اهداف و ارزشها در دوست یابی به فرد کمک موثری می نمایند، اما شناخت و مدیریت هیجانات در ادامه مسیر ارتباط بین فردی و دوستی به کمک فرد می آیند. بسیاری از روابط بعلت نقص در شناخت و مدیریت هیجانات با مشکلات جدی روبرو هستند.

شناخت خود به تنهایی نمی تواند روابط بین فردی موثر و رضایت بخش را رقم بزند. پذیرش و شفقت با خود نیز در این میان نقش اساسی دارند. بسیاری از افراد شناخت نسبتا دقیقی از خود دارند اما بعلت آنکه خود را نمی پذیرند و به اندازه کافی دوست ندارند، ناخواسته به روابطی وارد می شوند که مورد تحقیر، انتقاد و یا سرزنش قرار می گیرند. زمانی که فرد همانگونه که هست خود را نمی پذیرید و علاقه و احترام به خود را تجربه نمی کند، با رفتارهای کلامی و غیر کلامی خود به فردی که با او در ارتباط است این پیام را مخابره می کند، که فرد دوست داشتنی یا قابل احترامی نیست.

به طور معمول افرادی که از موهبت پذیرش و شفقت خود بی بهره اند یا به اندازه کافی از آن بهره نمی برند؛ در روابط رسمی با همکاران، مدیران و یا نیروهای تحت نظارت خود به مشکل برمی خورند. شدت این مشکلات در روابط غیر رسمی، صمیمانه و نزدیک بیشتر است. بسیاری از مواقع فرد افکار منتقدانه و حاوی خود سرزنشگری خویش را به دیگران فرافکن کرده و می اندیشد دیگران هستند که او را زیر سئوال برده یا از او سخت گیرانه انتقاد می نمایند.

پذیرش خود به معنای تسلیم شدن در مقابل کاستی های شخصیتی یا ویژگی های نامطلوب خود، نیست. بلکه برعکس تمایل به تغییر و رشد، ناشی از پذیرش است. تا فرد نپذیرد که ویژگی نامطلوبی دارد قادر نخواهد بود آن ویژگی را تغییر دهد. ما برای تغییر نیاز به انرژی داریم و این انرژی زمانی تامین می گردد که خود را با تمام نقاط قوت و کاستی های مان بپذیریم و دوست داشته باشیم. تنها در این صورت است که می توانیم برای بهتر شدن خود تلاش نماییم.

بعلت اهمیت شناخت و مدیریت هیجانات در تجربه روابط موثر، همچنین پذیرش و شفقت با خود  مباحث هفته های آینده را به این موارد اختصاص می دهیم.