blog image

آنچه در رابطه با فرد خودشیفته باید بدانید

کلمات کلیدی :

آنچه در رابطه با فرد خودشیفته باید بدانید

در رابطه با فرد خودشیفته مهم است که توقع تان را واقع بینانه کنید. مهم است که بدانید چه چیزهایی را میتوانید تغییر دهید و از پس تغییر چه چیزهایی برنمی آیید.

چیزهایی که نمی توانید تغییر دهید:

تغییر دادن  دیگری، چه آن فرد خودشیفته باشد و چه نباشد، امر محالی است. هر فرد زمانی تغییر می کند که مایل به تغییر باشد. از این رو تغییر فرد خودشیفته کاملا محال است، چون خودشیفته هیچ تمایلی به تغییر ندارد. عدم تمایل خودشیفته ها به تغییر دلایل مختلفی دارد:

  1. خودشیفته ها نمی دانند خودشیفته هستند!

خودشیفته ها نسبت به وضعیت شان بینش ندارند و این یکی از دلایلی است که آنها معمولا تغییر نمی کنند. خودشیفته خودآگاهی بسیار ضعیفی دارد و متوجه نیست که دیگران او را چگونه می بینند و تا چه حد رفتارهایش برای بقیه آزار دهنده است. نهایت شفقت یک خود شیفته این است که در پیاده رو به جای آن که بساط یک بی خانمان را لگد کند، از کنارش عبور کند. همین فقدان همدلی و درک متقابل است که باعث می شود وقتی از خودشیفته درخواست می کنید دست از رفتارهای آزاردهنده اش بردارد، نمی تواند پاسخ موثر و سازنده ای به این نیاز شما بدهد.

تغییر یک خودشیفته با معیارهای کامل اختلال شخصیت خودشیفته بسیار دشوارتر از تغییر کسی است که گاهی رفتارهای خودمحورانه دارد.

  1. فرد مبتلا به اختلال شخصیت ویژگی هایی دیرپا و با دوام دارد

فردی که به اختلال شخصیت مبتلا هست، دارای صفاتی با دوام، فراگیر و غیر قابل انعطاف است. این امر باعث می شود اختلال شخصیت حتی نسبت به درمان نیز مقاوم باشد. از سوی دیگر همان گونه که گفتیم فرد مبتلا به اختلال شخصیت خودشیفته لزوم تغییر کردن را هم درک نمی کند،چه برسد به خود تغییر! مثلا فرد خودشیفته در بحبوحه طلاق یا جدایی عاطفی، فقط به اجبار دادگاه و اصرار اطرافیان حاضر می شود در جلسات مشاوره شرکت کند، بعید به نظر می رسد خودشیفته برای اینکه بفهمد رفتارهای خودش چه نقشی در فروپاشی رابطه ایفا کرده است به مشاوره و درمان تن دهد.

از مشاوره و روان درمانی هم نمی توان انتظار معجزه داشت. روان درمانی و مشاوره برای افرادی موثر استکه واقعا بخواهند تغییر کنند. درمان برای کسی که حاضر نیست مسئولیت اصلاح زندگی اش را قبول کند اثر خاصی ندارد و درر این مورد، خودشیفته با سایر افرادی که در برابر تغییر مقاومت می کنند، تفاوتی ندارد. درمان فقط زمانی موثر است که خودشیفته خودش در فرآیند کار، مشارکت کننده ای فعال و مشتاق باشد.

 

چیزهایی که میتوانید تغییر دهید:

کلید بهبود رابطه با فرد خودشیفته این است که بفهمید کدام قسمت از واکنش های خودتان را می توانید تغییر بدهید. این تغییر چهار بخش دارد:

  1. دست از انکار بردارید و بپذیرید که فرد خودشیفته خواه ناخواه روی شما تاثیر می گذارد: افرادی که با خودشیفته ها سروکار دارند معمولا جذب کاریزما، جذبه، مردم آمیزی، خوش مشرب بودن و اعتماد به نفس و عزت نفس به ظاهر بالای این افراد می شوند. به بیان دیگر هیچ بعید نیست که نتوانید تشخیص دهید  واقعا با چه چیزی طرف هستید. انکاری که از آن حرف می زنیم نیز به همین معناست. شدت انکار بستگی به میزان و مدل تعامل تان با او دارد. مهم است که همیشه نسبت به خودشیفتگی طرف مقابل تان هوشیار باشید. این هوشیاری مثل یک جایگاه است که به محض قرار گرفتن در آن، با دید بازتری می توانید وضع رابطه تان را ارزیابی کنید و ببینید چه نیازهایی دارید که این رابطه از ارضای آنها عاجز است.
  2. بپذیرید شما عامل بدرفتاری ها و مشکلات فرد خودشیفته نیستید: در این مورد هم بسیاری از افراد گرفتار این تله فکری می شوند که تقصیر رفتارهای آزاردهنده فرد خودشیفته و ناتوانی اش در دوست داشتن دیگران به گردن آنهاست. این افراد ممکن است تسلیم این باور بشوند که اگر طرف خودشیفته شان را بیشتر دوست داشته باشند یا دقیقا خواسته هایش را عمل کنند، بالاخره او رام خواهد شد و به طرزی معجزه آسا، شروع به دوست داشتن آنها و دیگران خواهد کرد. این سه جمله را هر روز در رابطه با فرد خودشیفته مورد نظرتان تکرار کنید:
  • تقصیر شما نیست
  • نمی توانید تغییرش دهید.
  • نمی توانید کنترلش کنید.

اگر این جملات را با پوست و گوشت تان درک کنید و بپذیرید، در رویکرد و نحوه تعاملی که با فرد خودشیفته دارید، تحولی اساسی بوجود خواهد آمد. اما با این حال فراموش نکنید فرد خودشیفته استاد مقصر جلوه دادن دیگران است. عزت نفس پایین ( و البته پنهان) خودشیفته ها، مسئولیت پذیری را برایشان در شرایطی که اشتباهی مرتکب شوند، یا اوضاع دقیقا مطابق چیزی که تصور می کردند، پیش نرود، خیلی دشوار می کند. این مسئولیت شماست که وقتی خودشیفته تلاش می کند تقصیر را به گردن شما بیاندازد، هوشیار و حواس جمع باقی بمانید.

  1. عشق بورزید اما فاصله تان را حفظ کنید: «مرز نگه داشتن» یا محبت کنترل شده مفهومی است برخاسته از جلسات بازپروری. شما می توانید برای رابطه تان با فرد معتاد مرزهایی سالم و مشخص تعریف کنید، بدون این که لازم باشد او را به کل طرد کنید یا دیگر دوستش نداشته باشید. «مرز نگه داشتن» در زندگی روزمره  و به کار بستن آن در زندگی روزمره دشوارتر از آن چیزی است که معمولا فکر می کنیم. لازمه مرزنگه داری اول از همه این است که بتوانید و بخواهید رفتارهای خودشیفته وار را در طرف مقابل شناسایی کنید. بتوانید تشخیص بدهید که او چه زمانهایی خودپسندانه،حق به جانب و یک طرفه رفتار میکند یا توقع رفتار یا توجهی ویژه دارد. سپس باید درک کنید که این رفتارها بخشی از خودشیفتگی او به حساب می آیند. به عنوان سومین گام هم باید بپذیرید که خودشیفتگی فرد خودشیفته از شخصیت او تغذیه می شود و ربطی به شما ندارد.
  2. از خودتان بهتر مراقبت کنید: اکثر افرادی که در رابطه با فردی خودشیفته گیر افتاده اند، همیشه منتظر روزی نامعلومند تا بالاخره اوضاع عوض شود و آنها به حق خودشان برسند. اما حقیقت این است که خودشیفته ها از بس درگیر خودشان و نیازهایشان هستند، محال است بتوانند به فکر طرف مقابل هم باشند و در روابط شان متعهدانه عمل کنند. یک رئیس خودشیفته که به کارمندش وعده پاراش می دهد، یک مادر خودشیفته که قول می دهد این بار حتما در جلسه اولیای مدرسه دخترش شرکت کند یا یک دوست خودشیفته که مدتهاست قرار هفتگی کوه را می پیچاند، همگی در یک چیز مشترکند، خلف وعده!

شما نمی توانید طرف خودشیفته تان را وادار کنید برایتان قدمی بردارد اما می ت وانید تصمیم بگیرید که از خودتان درست مراقبت کنید. کارمندی که یک رئیس خودشیفته دارد بالاخره یاد می گیرید که به نیازهای خودش توجه بیشتری کند یا برای تامین شان دنبال منبع دیگری بگردد.

مراقبت از خودتان را با جست و جو برای راه های دیگری که به ارضای نیازهای تان کمک می کند شروع کنید.

 

هفت توصیه مهم در رابطه با فرد خودشیفته

تغییر دادن خودتان و رویکردی که نسبت به خودشیفته مدنظرتان دارید یک چالش بزرگ است.هفت توصیه زیر در این راه پرپیچ و خم به شما کمک می کند:

  1. انتظار نداشته باشید خود شیفته تغییر کند.
  2. از خودشیفته انتظار عشق یا رابطه ای گرم و پذیرا نداشته باشید.
  3. منتظر نباشید خودشیفته از شما تحسین یا تعریف کند.
  4. از خودشیفته توقع حمایت و همراهی ( بخصوص در مواقع بحرانی) نداشته باشید.
  5. هوشیار باشید که خودشیفته سعی میکند از شما سوء استفاده کند.
  6. هوشیار باشید که خودشیفته برای بالا بردن خودش از هیچ کاری دریغ نمی کند: تحقیر، انتقاد، بدنام کردن.
  7. هوشیار باشید که خودشیفته توقع دارد همیشه او را موجودی خاص و بی همتان بدانید.

 

برگرفته از کتاب کار روابط یک طرفه

نوشته دکتر نیل لوندر و الن کاوائیولا

مترجم: احمد تصویری

انتشارات ارجمند