blog image

زندگی زوجی

کلمات کلیدی :

تصمیم گیری های مالی در زندگی زوجی

یکی از حوزه های چالش برانگیز در زندگی زوجی تصمیم گیری در حوزه مسائل اقتصادی و مدیریت مالی است. به طور کلی پرداختن به مسائل مالی در جامعه با دشواری مواجه است. مسائل مالی به نوعی تابو تلقی می شوند. ما به طور معمول دوست نداریم کسی در مورد میزان درآمد و یا نحوه دخل و خرج از ما سئوالاتی بپرسد. مسائل مالی برای بسیاری از افراد مسائلی است که در حوزه زندگی خصوصی قرار می گیرد.

به همین ترتیب زمانی که برای آغاز زندگی مشترک بدنبال همراه می گردیم، گفتگو درباره این بخش از زندگی مان که بخش بسیار مهمی نیز هست، کار آسانی نیست. این امر در جوامعی که ارزشهای معنوی در آن از محبوبیت بیشتری برخوردار است، دشوارتر نیز می شود. کاندیدهای ازدواج از آنکه به صورت صریح و شفاف در مورد مسائل مالی گفتگو کنند احساس خوبی ندارند. یکی از دلایل این امر می تواند نگرانی از آن باشد که توسط دیگران به عنوان افرادی مادی یا اصطلاحا «پول دوست» قضاوت شوند.

در گذشته نقش های جنسیتی در خانواده کاملا مشخص و تفکیک شده بود. اشتغال به کار و حرفه، درآمدزایی و اصطلاحا نان آور خانه بودن، نقش مرد تلقی می شد. اما با تغییراتی که در ساختار جامعه اتفاق افتاده، جامعه از سنتی بودن به سمت مدرن بودن در حال حرکت است. در حال حاضر زنان بسیاری در جامعه به مشاغل مهم مشغول هستند و درآمدهای بالایی از مشاغلشان کسب می کنند. از سوی دیگر مردان زیادی وجود دارند که برای انتخاب شریک زندگی به دنبال همسری هستند که شاغل باشد.

گفتگو در مورد مسائل مالی، انتظارات، معیارها و خط قرمزهای مالی یکی از موارد بسیار مهمی است که نیاز است پیش از ازدواج در جلسات آشنایی به صورت جدی مورد بررسی قرار گیرد. چه ازدواج سنتی پیش برود و چه کاندیدهای ازدواج ابتدا با یکدیگر آشنا شده و سپس موضوع را با خانواده ها در میان می گذارند، لازم است درباره مسائل اقتصادی و نحوه مدیریت مالی به صورت شفاف و صریح گفتگو شود. گفتگو در این زمینه شامل میزان درآمد و دارایی های کاندیدهای ازدواج، مدیریت مالی و فرهنگ اقتصادی خانواده و روش هزینه کردن درآمدهاست.

 اولویت خانواده ها در زمینه هزینه کردن برای مسائل مختلف، می تواند بسیار متفاوت باشد. یک خانواده به سفر کردن، لذت بردن و برخورداری از امکانات رفاهی اهمیت بیشتری می دهد و خانواده دیگر به پس انداز، سرمایه گذاری و کسب درآمد بیشتر. شیوه مواجهه خانواده ها با نیازهای مالی و اولویت بندی موارد برای صرف هزینه، فرهنگ اقتصادی آن خانواده را تشکیل می دهد. این امر مستقل از میزان درآمد  خانواده قابل بررسی است.

همانگونه که اشاره شد جامعه ما در حال گذار از حالت سنتی به حالت مدرن می باشد. در جامعه سنتی مسئولیت تامین معاش به عهده مرد بود. به همین ترتیب عمده تصمیمات اقتصادی خانواده نیز توسط مرد گرفته می شد. اما امروزه با توجه به اشتغال بسیاری از زنان، لازم است در جلسات آشنایی پیش از ازدواج و خواستگاری رسمی، در مورد درآمد زن در زندگی مشترک گفتگو شده و کاندیدهای ازدواج قبل از شروع زندگی مشترک به هم فهمی و استراتژی ثابت و واحدی در این زمینه دست یابند.

اما این امکان نیز وجود دارد که تصمیم گیری در مورد این موضوعات قبل از ازدواج انجام نشده یا اشتغال زن پس از زندگی مشترک اتفاق افتاده باشد. قبل از بررسی موارد چالش بر انگیز در این شرایط مناسب است ابتدا نگاهی به شاخص های خانواده های قوی و توانمند بیندازیم.

 شاخص های خانواده های قوی

 هیچ خانواده و زندگی زوجی خالی از عیب، چالش یا نقص نیست. به عبارت بهتر زندگی زوجی و خانوادگی «کامل» وجود  ندارد. اما پژوهشها وجود شاخص هایی را نشان می دهند که می توانند خانواده های قوی و توانمند را از سایر خانواده ها تفکیک نمایند. این شاخص ها عبارتند از:

  • پایبندی به خانواده
  • قدردانی و محبت نسبت به یکدیگر
  • ارتباط مثبت
  • وقت گذرانی لذت بخش با یکدیگر در زمان های مناسب
  • احساس سلامت معنوی
  • توانایی تحمل فشارها و بحران ها

 

 

 

حل و فصل چالشها و تصمیم گیریهای مالی بر اساس شاخص های خانواده قوی

اولین شاخص خانواده قوی، پایبندی به خانواده است. این امر بدان معناست که زندگی زوجی نیازهایی دارد که لازم است همسران آن نیازها و مقتضیات را نسبت به نیازهای شخصی خود در اولویت قرار دهند. قوی بودن یک خانواده مستلزم داشتن روحیه کارِ گروهی است.

شاخص دومی که در خانواده قوی به آن اشاره شده است قدردانی و محبت همسران نسبت به یکدیگر است. زمانی که هر کدام از همسران برای چرخش چرخ اقتصادی خانواده تلاش می کند، قدردانی و تشکر از او به تجربه احساس تعلق و عشق بیشتر می انجامد. پژوهشها نشان داده اند قدردانی و تشکر کردن به ترشح هورمونهایی در مغز منجر می شود که با افزایش تعهد، ارتباط بالایی دارند. زمانی که زن یا شوهر از سمت همسر خویش مورد قدردانی قرار می گیرد، علاقه بیشتری به تلاش کردن و فراهم آوردن رفاه بیشتر نشان می دهد.

ارتباط مثبت همسران و وقت گذرانی های لذت بخش با یکدیگر شاخص های دیگری هستند که به همسران کمک می دهند از عهده چالشهای مالی و اقتصادی زندگی به خوبی برآیند. ارتباط مثبت همسران و داشتن وقت گذرانی های لذت بخش مانند سرمایه گذاری و سپرده گذرای عاطفی است. زمانی که همسران ارتباط مثبتی با هم دارند، عشق و تعلق را در حساب عاطفی مشترک سرمایه گذاری می کنند. در چالشهای ناگزیر زندگی زناشویی برداشت از این حساب عاطفی مشترک به آنان توان آن را می دهد تا بتوانند به سلامت از آن چالش گذر کنند. در مقابل همسرانی که ارتباط مثبت مناسبی ندارند در چالشهای زندگی با مشکلات جدی مواجه شده و از لحاظ عاطفی بیش از گذشته از یکدیگر فاصله می گیرند.

سلامت معنوی شاخصه دیگر خانواده های قوی است. برای دستبابی به سلامت معنوی نیاز است همسران از سلامت روانی نسبی برخوردار باشند. به این ترتیب همسران با یکدیگر برخوردی انسان دوستانه داشته و از تحکم، سخت گیری یا استثمار یکدیگر به طور جدی پرهیز می کنند.

پول برای برخی از افراد نماد قدرت است. زمانی که فرد پول بیشتری دارد، احساس قدرت بیشتری تجربه می کند. در موارد زیادی پولِ بیشتر، گزینه های متنوعتری را برای تصمیم گیری پیش روی فرد قرار می دهد و توان تصمیم گیری او را افزایش می دهد.

نیاز به قدرت یکی از نیازهای اساسی انسان است. اما شیوه ارضای این نیاز می تواند به شکلی سالم یا ناسالم انجام شود. چنانچه حتی پول را نماد قدرت بدانیم می توان از قدرت ناشی از پول و درآمدِ بیشتر به نفع منافع خانواده استفاده کرد و خانواده قوی تری را ساخت. مشکلات زمانی اتفاق می افتد که پول و قدرت در راستای منافع شخصی مورد استفاده قرار گیرد و پایه های زندگی زوجی را متزلزل نماید.

در زمینه نحوه استفاده از درآمد زنان در زندگی مشترک قاعده و قانون مشخصی وجود ندارد. این امر نیز مانند تمامی موضوعات زندگی زوجی نیاز به گفتگو، تعامل و تفاهم یا توافق دارد. زمانی که افراد انتخاب می کنند وارد زندگی متاهلی و زوجی شوند، بخشی از زندگی خود را با همسرشان به اشتراک می گذارند. این بخش شامل سرمایه های عاطفی، زمانی، انرژی و مالی نیز می شود. اما هر کدام از همسران حیطه شخصی نیز در زندگی دارند و می توانند از عواطف، زمان، انرژی و منابع مالی خود برای این بخش نیز هزینه کنند. نکته بسیار مهم آن است که هزینه های عاطفی، زمانی، انرژی یا مالی برای حیطه شخصی نباید به زندگی زوجی لطمه وارد نماید.

همانطور که لازم نیست همسران یکدیگر را در جریان جزئیات برنامه ریزی های شخصی خویش قرار دهند، پنهانکاری در این حیطه نیز می تواند به زندگی زوجی آسیب جدی وارد نماید. این امر در مورد تصمیم گیریها و صرف هزینه های مالی در حیطه شخصی نیز صادق است.

در مورد مسائل مالی نیز مانند تمامی حوزه های زندگی مشترک، توان گفتگوی موثر، مهارت تصمیم گیری و مهارت های حل تعارض می توانند راه گشا باشند. در برخی از موارد همسران برای فراگیری و تمرین این مهارتها نیاز به آموزش جدی دارند. گاهی رابطه زوجی همسران در اثر کمبود این مهارتها آسیب دیده و نیاز به درمان دارد. کمک گرفتن از زوج درمانگر متخصص می تواند به زوج ها کمک نماید تا رابطه خود را نجات داده و از چالشهای جدی تری مانند طلاق عاطفی پیشگیری نمایند.

نویسنده: فائقه رزاقی

مشاور و درمانگر

مسئول دپارتمان آموزش کلینیک تخصصی زوج و خانواده پویش