blog image

پیش از ازدواج

کلمات کلیدی :

 جلسات خواستگاری فرصتی مناسب برای شناخت کاندید ازدواج

ازدواج سنتی که هنوز در جامعه همچنان به عنوان یکی از شیوه های رایج ازدواج به شمار می رود، با خواستگاری رسمی خانواده پسر از خانواده دختر آغاز می گردد. به طور معمول زمانی که خواستگار به خانه دختر راه پیدا می کند از فیلترهایی گذر کرده است. این فیلتر ها را  معیارهای اساسی دختر و خانواده او تشکیل داده اند. در ازدواج های سنتی مرسوم است که راوی ( فردی که دختری را به خانواده پسر معرفی می نماید) ابتدا شرایط ازدواج یا به عبارت بهتر معیارهای اساسی ازدواج دختر را به اطلاع خانواده پسر می رساند. معمولا راوی در جریان شرایط پسر و خانواده او می باشد. زمانی که راوی اجازه می یابد تا زمینه های خواستگاری حضوری یا تماس تلفنی اولیه خانواده پسر با خانواده دختر را مهیا نماید، به آن معناست که خواستگار با اولین معیارهای دختر و خانواده او همخوان می باشد. به طور معمول مواردی مانند شرایط اعتقادی، طبقه اجتماعی، فرهنگ خانوادگی، تحصیلات، شغل در زمره اولین معیارهای خانواده قرار می گیرد.

مرسوم است زمانی که خانواده پسر به همراه پسر برای خواستگاری به خانه دختر می روند، خانواده ها مجالی را فراهم می کنند تا دختر و پسر برای آشنایی بیشتر با هم گفتگو نمایند. یکی از دغدغه های مهم کاندیدهای ازدواج، سئوالاتی است که پرسیدن شان به کاندیدها کمک می دهد تا به شناخت بهتر و موثرتری از یکدیگر دست یابند.

سئوالات مناسب در جلسات خواستگاری

همانگونه که اشاره شد، جلسات خواستگاری فرصت مناسبی فراهم می آورند تا کاندیدهای ازدواج و خانواده ها به شناخت عمیق تری از یکدیگر دست یابند. یکی از مسیرهایی که این شناخت را محقق می سازد، سئوالاتی است که در جلسات خواستگاری پرسیده می شود.

اگر چه محتوی این سئوالات زمینه شناخت مناسبی را فراهم می نماید اما نکته ای که در برخی موارد مغفول می ماند، توجه به رفتارهای خانواده ها و تعامل میان اعضای خانواده است. پاسخ به سئوالات پرسیده شده زمانی می توانند بیشترین اعتبار را داشته باشند که رفتارهای خانواده ها و کاندید های ازدواج آن پاسخها را تایید نمایند. در بسیاری از موارد کاندیدهای ازدواج و در برخی موارد خانواده ها بیشترین توجه خود را به پاسخهای کلامی معطوف می کنند که در جلسات خواستگاری از زبان یکدیگر می شنوند. در صورتی که واضحترین پیامها از طریق رفتار افراد مخابره می گردد.

بعنوان مثال فرض کنیم یک کاندید از کاندید دیگر این سئوال را بپرسد:« بزرگترها ( بویژه والدین) در زندگی شما چه جایگاهی دارند و در تعامل با آنها چگونه رفتار می کنید؟»

و این پاسخ را بشنود: « آنها در زندگی من جایگاه خاص و بسیار مهمی دارند و من با احترام بسیار زیادی با آنها رفتار می کنم».

اما آنچه را در تعامل این فرد با اعضای خانواده اش در جلسه خواستگاری دیده است، رفتارهایی شامل ورود به خانه قبل از تعارف کردن به آنان، قطع کردن حرف آنان و پریدن میان صحبتشان و یا بی توجهی به گفته های آنها باشد.

 احترام گذاردن به دیگران با انجام رفتارهای خاصی نشان داده می شود. به طور معمول در جامعه ما مرسوم است که به منظور احترام به بزرگترها برای ورود به یک مکان ابتدا از آنان خواسته می شود که پیشقدم باشند، در گفتکو و صحبت کردن قطع نکردن گفتار آنان مصداق دیگری از حرمت گذاشتن و حفظ احترام است.حال چنانچه پاسخ داده شده به سئوال مرتبط با جایگاه والدین و بزرگترهای فامیل، با رفتارهای انجام شده مغایرت داشته باشد به دو موضوع می توان به طور جدی فکر کرد: یا پاسخ داده شده از اعتبار و صداقت کافی برخوردار نبوده است و یا مصادیق احترام در میان دو نفر و یا دو خانواده با یکدیگر تفاوت جدی دارند.

مصادیق رعایت ارزشها، بخشی از فرهنگ یک خانواده را تشکیل می دهد همانگونه که در یک خانواده رفت و آمدهای اعضای خانواده بدون اطلاع قبلی به خانه یکدیگر نشانه ارزش صمیمت است و در خانواده دیگر این رفتار می تواند نشانه یک ضد ارزش مانند بی احترامی باشد. بنابراین لازم است علاوه بر شناخت ارزشها به مصادیق رعایت آن ارزشها هم توجه نمود.

محتوی سئوالاتی که در جلسات خواستگاری پرسیده می شود ریشه در ارزشها و معیارهایی دارند که برای کاندید های ازدواج از اهمیت بالایی برخوردار اند. بسیاری از این ارزشها و معیارها زمانی قابل استناد هستند که کاندیدهای ازدواج و خانواده ها این ارزشها و معیارهای متناسب با آنها را زندگی کنند. بعنوان مثال ارزشی مانند صداقت زمانی می تواند برای یک کاندید ارزش واقعی تلقی شده و معیار مناسبی برای ازدواج وی باشد که خودِ فرد این ارزش را زندگی کرده و اهل پنهانکاری یا خلاف واقع گویی به خانواده یا نزدیکانش نباشد. چنانچه فرد ارزش یا معیاری را برای ازدواج برگزیند که خود او آن ارزش را رعایت نکرده یا از آن معیار انتخاب برخوردار نیست، نمی تواند در بازی ارتباطی با فردی که آن ارزش را زندگی می کند، همبازی خوبی باشد. بدیهی است رابطه زوجی همسرانی که ارزشهای مشابه نداشته و از معیارهای انتخاب هم برخوردار نیستند  با چالشهای جدی مواجه شده و دیر یا زود از هم خواهم پاشید.

به این منظور بهتر است کاندید های ازدواج و خانواده ها قبل از مراسم خواستگاری به بررسی ارزشها و معیارهای ازدواج خود بپردازند. بسیاری از افراد معتقدند که به ارزشها و معیارهای خود واقف هستند اما زمانی که از آنها خواسته می شود آنها را لیست کرده و بنویسند متوجه دشواریهایی می شوند که قبل از نوشتن از آن آگاه نبودند.

ازدواج به عنوان یک رسم پسندیده در جامعه ما جایگاه خاصی دارد. اما با پیچیده تر شدن جامعه و تغییراتی که نسبت به چندین دهه قبل اتفاق افتاده است، ازدواج به سادگی زمان پدر بزرگ  و مادر بزرگ ها نیست. در آن عصر و زمانها مهارتهای لازم برای پیش بردن زندگی زوجی بسیار ساده تر از امروز بود. نقشهای جنسیتی به صورت واضح از یکدیگر تفکیک شده و موارد مشخصی بعنوان معیارهای ازدواج شناخته شده بودند.  اما با توجه به تفاوتهای فردی چشمگیری که در جامعه امروزه وجود دارد، همچنین پیچیدگی های زندگی امروزه از جمله ورود زنان به عرصه کار و فعالیت اجتماعی نقش های جنسیتی داخل خانواه به شکل گذشته کاملا مشخص و تفکیک شده نیستند. در گذشته اشتغال، تامین معاش و خریدهای مورد نیاز خانه وظیفه مرد و وظایفی مانند پخت و پز، نظافت و مدیریت مسائل داخل خانه به عهده زن بود. اما امروزه این تفکیک به صورت آنچه در گذشته اعمال می شد وجود ندارد. زنان امروزی از همسرانشان توقع همکاری در اموری مانند پخت و پز و نظافت را دارند و بسیاری از مردان علاقمند به اشتغال همسرانشان بوده و مایلند همسر آینده شان حل و فصل بخشی از چالشهای مالی زندگی مشترک را به  عهده گیرد.

با توجه به مطالب مطرح شده، سئوالات مناسب در جلسه خواستگاری بستگی به ارزشهای فرد و معیارهایی دارند که او برای همسر آینده خویش در نظر گرفته است.

نویسنده متن: فائقه رزاقی

مشاور و درمانگر

مسئول دپارتمان آموزش کلینیک تخصصی زوج و خانواده پویش